1. Di tích lịch sử tại Thái Bình

Chùa Keo

Chùa Keo nằm ở làng Keo, xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Không chỉ nổi tiếng với lịch sử lâu đời, ngôi chùa này còn nổi tiếng là một trong những di tích kiến trúc nghệ thuật độc đáo của cả nước.
Điểm nhấn đặc biệt về kiến trúc của ngôi chùa chính là Gác Chuông. Không xây bằng chất liệu gạch ngói như những gác chuông khác, Gác Chuông chùa Keo được làm hoàn toàn bằng chất liệu gỗ. Gác Chuông gồm 3 tầng đồ sộ, kiến trúc kiểu chồng diêm với những nét hoa văn chạm trổ điêu khắc, uốn lượn mềm mại tinh tế tinh xảo.
di tích cổ ở Thái Bình
Gác Chuông chùa Keo được xây dựng từ thời nhà Lê, thế kỷ thứ XVII. Trải qua gần 400 năm với bao thăng trầm biến động của không gian thời gian. Gác Chuông chùa Keo vẫn sừng sững giữ nguyên nét kiến trúc cổ xưa. Đây là biểu tượng cho sự tài hoa, có thẩm mỹ của đất và người Thái Bình.

Đền Tiên La

Nơi đây thờ Bát Nạn tướng quân, một nữ tướng dưới thời Hai Bà Trưng.
di tích cổ ở Thái Bình
Tương truyền, khi Hai Bà Trưng thất thế, cánh quân của Bát Nạn tướng quân đã anh dũng chiến đấu nhưng do lực lượng yếu hơn nên thất bại. Xác bà trôi theo dòng sống đến mảnh đất thôn Tiên La, xã Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình ngày nay thì được người dân mai táng và lập đền thờ. Hàng năm, vào dịp mất của bà, người dân địa phương lại tổ chức khấn bái, cúng lễ. Ngày lễ chính của đền Tiên La thường diễn ra vào ngày 17 tháng 3 Âm lịch hàng năm.
Đền Tiên La được xem là một trong những ngôi đền linh thiêng nhất của tỉnh Thái Bình. Vì thế, lễ hội diễn và vào trung tuần tháng 3 Âm lịch không chỉ là thu hút du khách trong tỉnh còn thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái.

Đền Đồng Bằng

Đền Đồng Bằng nằm ở xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình. Đền là nơi thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và các danh tướng, hoàng thân quốc thích nhà Trần. Đây cũng là một trong những ngôi đền cổ nổi tiếng độc đáo của tỉnh Thái Bình.
di tích cổ ở Thái Bình
Không chỉ gây ấn tượng với kiểu kiến trúc cổ đặc trưng của đền chùa Việt, điểm độc đáo nhất của đền Đồng Bằng giúp ngôi đền này được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích văn hóa phi vật thể quốc gia chính là ở nghi lễ hát văn hầu đồng.

Đền Đồng Xâm

Đền Đồng Xâm nằm ở xã Hồng Thái, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Đền thờ Triệu Vũ Đế (Triệu Đà), Trình Thị Hoàng Hậu (vợ vua Triệu Đà) và ông tổ của nghề chạm bạc là Nguyễn Kim Lâu. Ngôi đền này nằm trên mảnh đất là cái nôi của nghề chạm bạc cả nước.
Đền Đồng Xâm nổi tiếng với nghệ thuật trang trí. Trong các nét trang trí đền có sự tập hợp của nghệ thuật chạm bạc, nghệ thuật khắc gỗ, nghệ thuật khắc đá, kim loại… của Việt Nam dưới thời Nguyễn.  Với những nét đặc sắc  trong nghệ thuật, kiến trúc đó, vào năm 1990, đền Đồng Xâm được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
di tích cổ ở Thái Bình
Lễ hội truyền thống đền Đồng Xâm diễn ra vào ngày 1 tháng 4 hàng năm thu hút rất đông du khách trong và ngoài tỉnh tham dự. Bên cạnh những trò chơi trò diễn độc đáo, lễ hội còn là dịp hội tụ của những người thợ kim hoàn, các phường bạc trên mọi miền đất nước về tế tổ Nguyễn Kim Lâu và giao lưu sản phẩm chạm bạc.

2. Đặc sản Thái Bình nổi tiếng

Đặc sản Thái Bình: Ổi bo

Đã từ lâu, ổi Bo Thái Bình đã trở nên quen thuộc không chỉ đối với người dân Thái Bình mà còn được biết đến ở nhiều nơi, và đã trở thành “đặc sản” được nhắc đến trong văn hoá ẩm thực của người Thái Bình. Ổi Bo Thái Bình không bị hoà trộn với bất cứ loại ổi nào. Nó hội tụ tinh tuý nhất của đất và người quê hương Thái Bình.

Ổi bo đặc sản Thái Bình

Quả ổi Bo cũng có nhiều loại. Có loại quả nhìn giống như quả cam dẹt. Có loại quả lại như quả lê. Có quả giống như quả găng có năm múi và năm khe. Ổi được trồng trên đất nguyên thổ của làng Bo. Chất đất phù sa nhẹ tốt. Mỗi năm chỉ cho thu hoạch một vụ vào tháng 7 hằng năm. Chất lượng không giống ổi ở đâu sánh bằng. Đầu tiên là thấy vị chát, sau là chua dịu, rồi vị ngọt thấm dần vào đầu lưỡi, vào khoang miệng và lưu lại trong cổ họng. Những ai đã từng một lần thưởng thức ổi Bo hẳn sẽ rất ấn tượng với vị thơm ngọt man mát, cùi dầy, ít hạt, thơm giòn.

Đặc sản Thái Bình: Gỏi nhệch Diêm Điền

Cá Nhệch gần giống như lương. Chúng thường cư trú ở đáy vùng đầm phá ven bờ, vùng cửa sông, ruộng lúa. Cách chế biến gỏi khá cầu kỳ. Nhệch được “tắm” trong nước vôi trong lọc kỹ, làm sạch nhớt và săn thịt. Lau khô, mổ bụng bỏ ruột xong “tắm” lại nhệch bằng nước. Dùng khăn bông lau nhệch. Vuốt cho thật sạch rồi thì bỏ đầu đuôi, lóc xương, thái thịt thành từng lát mỏng như tờ giấy.

gỏi nhệch thái bìnhGỏi nhệch vừa ngọt, vừa giòn, vừa dai, vừa thơm, vừa mát. Cùng ngồi quanh một đĩa gỏi nhệch với nhau, phải là những người tri kỷ. Bởi ăn gỏi nhệch là ăn hương ăn hoa, phải nhai kỹ, nhai từ từ, phải nhâm nhi gẩy gót thì mới thú.

Đặc sản Thái Bình: Cá nướng Thái Xuyên

Cùng với chả cá và sứa muối, cá nướng Thái Xuyên từ lâu đã trở nên nổi tiếng và hấp dẫn với đông đảo thực khách ở khắp nơi.Nguyên liệu thường là những loại cá nước ngọt cho thịt thơm ngon và dai như cá trắm đen, cá trắm cỏ, cá trôi…Nhưng loại cá nướng ngon nhất vẫn là cá trắm đen.

cá nướng thái xuyên

Cá tươi sống được làm sạch, sau đó lóc thịt, bỏ xương sau đó được ướp tẩm ướp nhiều lần với mắm, muối, hạt thì là, hành, xả, ớt, tiêu bắc… Cá được ướp với nghệ để tạo cho miếng cá được vàng khi chín và được kẹp giữa 2 thanh tre buộc chặt để giữ được hình dạng miếng cá. Cá được nướng trong hố nướng. Cá nướng xong được ăn kèm với loại nước chấm làm từ nước mắm Diêm Điền cho thêm ớt và chanh.

Đặc sản Thái Bình: Bánh Nghệ 

Bánh nghệ có nguồn gốc từ đâu thì không ai biết, chỉ biết nó có từ rất lâu rồi và chỉ ở Thái Bình mới có. Làng Phú Cốc, huyện Kiến Xương là nơi ít ỏi còn lưu giữ nghề làm thức bánh đặc biệt này. Nguyên liệu chính là gạo tẻ và nghệ vàng. Nhân bánh được bà Hỡi làm từ nước mắm, mỡ nước, tóp mỡ, thịt, hành khô và hạt tiêu.

bánh nghệ

Bánh có hình thoi hoặc tròn, tùy người lặn bánh. Nếm chiếc bánh nghệ, người ăn sẽ cảm nhận ngay được hương thơm của đất trời. Thoang thoảng hương thơm của nghệ, bùi dẻo của gạo tẻ, vị ngậy béo của thịt, mỡ và hành khô. Ăn xong bánh, cái dư vị quê hương vẫn còn quyện vào nơi đầu lưỡi. Giữa vô vàn các thứ bánh len lỏi vào các ngõ ngách từng ngôi nhà thì bánh nghệ vẫn là thức bánh mà người con quê lúa lựa chọn khi quay về thăm quê.

Đặc sản Thái Bình: Bánh khúc Vũ Thư

Bánh khúc là món quà sáng quen thuộc ở nhiều tỉnh thành phía Bắc. Ở Vũ Thư, thứ bánh dân dã này còn được gọi là bánh tầm khúc (tầm cúc hoặc bánh hú). Bánh khúc có 2 loại: khúc ông và khúc bà,.

bánh khúc vũ thư

Bánh khúc thông thường có hình tròn, nhưng bánh khúc Vũ Thư lại có hình như bánh gối – nửa vầng trăng. Vỏ bánh được làm bằng bột gạo tám thơm trộn với nước lá khúc. Nặn xong, bánh được đặt hờ lên một tấm lá chuối tươi, phủ gạo nếp lên trên, hấp bằng chõ. Vì vậy bánh khúc có mùi vị rất đặc trưng và dân dã.

Đặc sản Thái Bình: Bánh cáy làng Nguyễn

Xưa kia, bánh cáy được người dân chế biến làm ra để tiến vua nhà Nguyễn. Bí quyết làm bánh cáy của người làng Nguyễn xã Nguyên Xá, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình thuộc vào công đoạn nhào trộn nguyên liệu và chiên, ép bánh. Làm sao chiếc bánh không quá ngọt, không quá nhạt. Vừa chín, dẻo, không khô cứng.

bánh cáy làng nguyễn

Để làm được một chiếc bánh Cáy đòi hỏi nhiều công phu. Gạo nếp phải được chia làm nhiều phần. Phần đồ với nước quả Gấc sẽ có màu hồng thắm. Phần đồ với nước quả Dành dành sẽ có màu vàng tươi. Phần đồ với nước lá Nếp sẽ có màu xanh cốm…
Hương vị bánh hơi cay nồng. Sự kết hợp giữa nhiều nguyên liệu ấy đem đến cho bánh cáy một hương vị rất lạ. Kết hợp vị ngọt thanh từ đường mía, vị cay nhẹ của hương gừng, sự béo bùi của nếp cái hoa vàng, vừng, lạc, vị giòn tan hay deo dẻo của gạo nếp rang và cốm non…, Được nhẩn nha thưởng thức đĩa bánh Cáy vào những hôm tiết trời se lạnh bên ấm trà xanh nóng quả là điều thú vị.

Đặc sản Thái Bình: Bánh gai Đại Đồng

Làng Đại Đồng – xã Tân Hòa – huyện Vũ Thư – Thái Bình có thể được coi là quê hương của những món ăn dân giã, nhưng không kém phần độc đáo như bún ốc, bánh dẻo, bánh ú, bánh tráng, riêng bánh gai đã trở thành đặc sản.

bánh gái đại đồng

Nguyên liệu làm bánh gai đơn sơ như lá gai, gạo nếp, vừng, lạc, đậu xanh, bí đao, cùi dừa, đường, thịt lợn,… Tuy nhiên công đoạn làm bánh thì khá công phu. Một vài công đoạn phức tạp đòi hỏi ở người sản xuất đức tính kiên trì, tỉ mỉ và giàu kinh nghiệm.
Bánh gai Đại Đồng hương thơm quyến rũ, béo, ngậy, đặc biệt vị ngọt vừa thanh vừa đậm của bánh khó có thể quên.. Người dân làng Đại Đồng từ nhiều năm nay đã đưa thương hiệu bánh gai làng quê mình đi khắp các huyện thành của Thái Bình, trở thành món ngon đặc sản hấp dẫn nơi đây.